Vernisáž výstavy „ANTIKÓDY“ Václava Havla na Lefkadě

Další zastávka putovní výstavy v Řecku

Výstava se koná u příležitosti 90. výročí narození Václava Havla a jejími spolupořadateli jsou Czech Association in Greece, Honorární konzulát České republiky v Lefkádě a Veřejná knihovna v Lefkádě. Záštitu nad výstavou poskytlo Velvyslanectví České republiky v Athénách.

Výstava představuje dvacet vizuálních básní a stejný počet výtvarných kompozic ze série „Antikódy“ Václava Havla. Návštěvníkům nabízí příležitost poznat méně známou, avšak mimořádně významnou stránku jeho tvůrčí osobnosti, v níž se slovo, obraz a politické myšlení prolínají v jednotné umělecké a humanistické vizi.

Slavnostní zahájení uvedla ředitelka Veřejné knihovny v Lefkádě, paní Maria Roussou, která zdůraznila zásadní úlohu knihoven jako institucí chránících svobodu slova a podporujících vzájemné poznávání kultur. Zmínila rovněž sbírku děl českých autorů v řeckých překladech, kterou knihovna disponuje, a také kolekci dětských knih v českém jazyce. Ta vznikla před několika lety díky daru organizace Czech Association in Greece. Knihy jsou vystaveny v prostorách knihovny.

Ve svém projevu se velvyslanec České republiky v Řecku, pan Ivo Šilhavý, zaměřil na méně známou stránku díla Václava Havla, kterou představuje výstava vizuální poezie „Antikódy“. Na základě vlastní zkušenosti ze spolupráce s Havlem jej charakterizoval jako velkého vizionáře, jehož vzdělanost, spisovatelská činnost a působení v roli disidenta přispěly k tomu, že se stal výraznou vůdčí osobností. Vynikal přitom skromností, schopností naslouchat druhým a inspirací, kterou dokázal předávat ostatním.

Zvláštní pozornost věnoval síle slova a způsobu, jakým Havel využíval slova nejen jako nositele významu, ale také jako vizuální prvky. Vytvářel tak básně, které propojují typografické vyjádření, absurditu, humor a společenskou kritiku. Na závěr vyzval návštěvníky, aby k dílům „Antikódy“ přistupovali s otevřenou myslí, svobodnou představivostí a tvořivostí.

Ve svých proslovech se zástupce starosty města Lefkáda, pan Gerasimos Armatas, a archimandrita otec Ioannikios, předseda správní rady Veřejné knihovny v Lefkádě, věnovali nadčasové hodnotě díla Václava Havla a významu kulturní výměny jako prostředku k posilování vzájemného porozumění a spolupráce mezi národy. Otec Ioannikios zároveň zdůraznil otevřenost Veřejné knihovny v Lefkádě a její ochotu hostit podobné kulturní akce.

Program vernisáže doplnil působivý dialog věnovaný životu, dílu a myšlenkám Václava Havla. Místopředsedkyně Czech Association in Greece, paní Alexandra Palioura, a paní Dimitra Tzelalidou, učitelka biologie ve specializovaném vzdělávacím centru bioΝΟΗΣΗ, představily vybrané úryvky z Havlových textů, dopisů a projevů. Přiblížily tak různé stránky jeho osobnosti, umělecké a politické dráhy i jeho humanistické vize.

Následovala prohlídka výstavy s výkladem, během něhož měli návštěvníci možnost blíže poznat osobitý básnický jazyk „Antikódů“ a způsob, jakým Havel proměňuje slovo v obraz a jeho prostorové uspořádání v nositele významu.

Akci moderovala honorární konzulka České republiky v Lefkádě, paní Romana Thermou.

Slavnostního zahájení se zúčastnili také předseda Hudebně-filologického spolku Orfeas, pan Apostolis Karavias, předsedkyně Filharmonické společnosti Lefkáda, paní Vasiliki Mitsoura, předsedkyně Mezikulturního institutu Lefkáda, paní Ioanna Filippa, bývalý starosta Lefkády, pan Charalambos Kalos, paní Toula Skliroú, filoložky paní Vivi Papa a paní Theodora Vagena a badatel zabývající se osobností Jana Palacha, pan Kostas Papoutsis z Korfu. Přítomni byli rovněž zástupci místních kulturních organizací a vzdělávacích institucí, členové české komunity v Lefkádě a přátelé knihovny.

Poděkování

Srdečné poděkování patří všem, kteří se podíleli na přípravě a realizaci výstavy: zástupkyni české komunity na Lefkadě, paní Marušce Zaplatílkové Vrettou, panu Leonidasovi Starakasovi, zaměstnankyním Veřejné knihovny v Lefkádě a dále pánům Manolisi Thermosovi, Fontasovi Kopsidasovi, Spirosovi Kontosovi a paní Aliki Lagadianou.

Děkujeme také Městskému úřadu v Lefkádě, policejnímu oddělení v Lefkádě a místním médiím za propagaci akce.

Zvláštní poděkování patří sponzorům akce:

Specializované vzdělávací centrum bioΝΟΗΣΗ a Rodině A. Holberton

Výstava bude ve Veřejné knihovně v Lefkádě otevřena do 14. října 2026 a očekává se, že se stane významnou kulturní událostí, která znovu potvrdí roli knihoven jako živých institucí kultury, vzdělávání a historie.

Vzdělávací program – Václav Havel školám

Vzdělávací rozměr výstavy pokračoval následující den návštěvou studentů druhého ročníku 1. všeobecného lycea na Lefkádě, které doprovázela jejich učitelka, paní Olga Kotarela.

Studenty výstavou provedla paní Alexandra Palioura a prostřednictvím vybraných Havlových děl jim představila princip vizuální poezie.

Návštěva byla zakončena tvůrčí aktivitou, během níž středoškoláci dostali příležitost experimentovat se vztahem mezi slovem, obrazem a prostorem a vytvořit vlastní vizuální básně inspirované „Antikódy“. Seznámení s Havlovým dílem se tak proměnilo z pouhého pozorování v osobní tvůrčí zkušenost.

Εγκαίνια της έκθεσης «ΑΝΤΙΚΩΔΕΣ» του Βάτσλαβ Χάβελ στη Λευκάδα

Ένας ακόμη σταθμός της περιοδεύουσας έκθεσης στην Ελλάδα

Η έκθεση διοργανώνεται με αφορμή τη συμπλήρωση 90 χρόνων από τη γέννηση του Βάτσλαβ Χάβελ, με συνδιοργανωτές την Τσεχική Ένωση στην Ελλάδα (Czech Association in Greece), το Επίτιμο Προξενείο της Τσεχικής Δημοκρατίας στη Λευκάδα και τη Δημόσια Βιβλιοθήκη Λευκάδας. Η διοργάνωση τελεί υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Τσεχικής Δημοκρατίας στην Αθήνα.

Η έκθεση παρουσιάζει είκοσι οπτικά ποιήματα και ισάριθμες εικαστικές συνθέσεις από τη σειρά «Αντικώδες» του Βάτσλαβ Χάβελ. Προσφέρει στους επισκέπτες την ευκαιρία να γνωρίσουν μια λιγότερο γνωστή, αλλά εξαιρετικά σημαντική πτυχή της δημιουργικής του προσωπικότητας, στην οποία ο λόγος, η εικόνα και η πολιτική σκέψη συνυφαίνονται σε ένα ενιαίο καλλιτεχνικό και ανθρωπιστικό όραμα.

Την τελετή των εγκαινίων άνοιξε η Διευθύντρια της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Λευκάδας, κ. Μαρία Ρούσσου, η οποία υπογράμμισε τον καθοριστικό ρόλο των βιβλιοθηκών ως θεσμών που προστατεύουν την ελευθερία του λόγου και προάγουν την αμοιβαία γνωριμία και κατανόηση μεταξύ των πολιτισμών.

Αναφέρθηκε επίσης στη συλλογή έργων Τσέχων συγγραφέων μεταφρασμένων στα ελληνικά, την οποία διαθέτει η βιβλιοθήκη, καθώς και στη συλλογή παιδικών βιβλίων στην τσεχική γλώσσα, η οποία δημιουργήθηκε πριν από μερικά χρόνια χάρη σε δωρεά της Τσεχικής Ένωσης στην Ελλάδα. Τα βιβλία εκτίθενται στους χώρους της βιβλιοθήκης.

Στην ομιλία του, ο Πρέσβης της Τσεχικής Δημοκρατίας στην Ελλάδα, κ. Ivo Šilhavý, επικεντρώθηκε σε μια λιγότερο γνωστή πτυχή του έργου του Βάτσλαβ Χάβελ, την οποία αναδεικνύει η έκθεση οπτικής ποίησης «Αντικώδες».

Αντλώντας από την προσωπική του εμπειρία συνεργασίας με τον Χάβελ, τον χαρακτήρισε σπουδαίο οραματιστή, του οποίου η παιδεία, η συγγραφική δραστηριότητα και η δράση ως αντιφρονούντος συνέβαλαν στην ανάδειξή του σε εξέχουσα ηγετική προσωπικότητα. Παράλληλα, τόνισε τη σεμνότητά του, την ικανότητά του να ακούει τους άλλους και τη δύναμή του να εμπνέει τους ανθρώπους γύρω του.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη δύναμη του λόγου και στον τρόπο με τον οποίο ο Χάβελ χρησιμοποιούσε τις λέξεις όχι μόνο ως φορείς νοήματος, αλλά και ως οπτικά στοιχεία. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούσε ποιήματα που συνδυάζουν την τυπογραφική έκφραση, το παράλογο, το χιούμορ και την κοινωνική κριτική.

Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, κάλεσε τους επισκέπτες να προσεγγίσουν τα έργα των «Αντικωδών» με ανοιχτό πνεύμα, ελεύθερη φαντασία και δημιουργικότητα.

Στους χαιρετισμούς τους, ο Αντιδήμαρχος Λευκάδας, κ. Γεράσιμος Αρματάς, και ο Αρχιμανδρίτης π. Ιωαννίκιος, Πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Λευκάδας, αναφέρθηκαν στη διαχρονική αξία του έργου του Βάτσλαβ Χάβελ και στη σημασία των πολιτιστικών ανταλλαγών ως μέσου ενίσχυσης της αμοιβαίας κατανόησης και συνεργασίας μεταξύ των λαών.

Ο π. Ιωαννίκιος υπογράμμισε επίσης τον ανοιχτό χαρακτήρα της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Λευκάδας και την προθυμία της να φιλοξενεί ανάλογες πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Το πρόγραμμα των εγκαινίων εμπλουτίστηκε από έναν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα διάλογο αφιερωμένο στη ζωή, το έργο και τις ιδέες του Βάτσλαβ Χάβελ.

Η Αντιπρόεδρος της Τσεχικής Ένωσης στην Ελλάδα, κ. Αλεξάνδρα Παλιούρα, και η κ. Δήμητρα Τζελαλίδου, καθηγήτρια Βιολογίας στο εξειδικευμένο εκπαιδευτικό κέντρο bioΝΟΗΣΗ, παρουσίασαν επιλεγμένα αποσπάσματα από κείμενα, επιστολές και ομιλίες του Χάβελ.

Μέσα από αυτά ανέδειξαν διαφορετικές πτυχές της προσωπικότητάς του, της καλλιτεχνικής και πολιτικής του διαδρομής, καθώς και του ανθρωπιστικού του οράματος.

Ακολούθησε ξενάγηση στην έκθεση, κατά τη διάρκεια της οποίας οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν καλύτερα την ιδιαίτερη ποιητική γλώσσα των «Αντικωδών» και τον τρόπο με τον οποίο ο Χάβελ μετατρέπει τη λέξη σε εικόνα και τη χωρική της διάταξη σε φορέα νοήματος.

Τον συντονισμό της εκδήλωσης ανέλαβε η Επίτιμη Πρόξενος της Τσεχικής Δημοκρατίας στη Λευκάδα, κ. Ρομάνα Θέρμου.

Στην τελετή των εγκαινίων παρευρέθηκαν επίσης ο Πρόεδρος του Μουσικοφιλολογικού Ομίλου «Ορφεύς», κ. Απόστολος Καραβίας, η Πρόεδρος της Φιλαρμονικής Εταιρείας Λευκάδας, κ. Βασιλική Μήτσουρα, η Πρόεδρος του Διαπολιτισμικού Ινστιτούτου Λευκάδας, κ. Ιωάννα Φιλίππα, ο πρώην Δήμαρχος Λευκάδας, κ. Χαράλαμπος Καλός, η κ. Τούλα Σκληρού, οι φιλόλογοι κ. Βιβή Παπά και κ. Θεοδώρα Βαγενά, καθώς και ο ερευνητής της προσωπικότητας του Γιαν Πάλαχ, κ. Κώστας Παπουτσής, από την Κέρκυρα.

Παρόντες ήταν επίσης εκπρόσωποι τοπικών πολιτιστικών συλλόγων και εκπαιδευτικών φορέων, μέλη της τσεχικής κοινότητας της Λευκάδας και φίλοι της βιβλιοθήκης.

Ευχαριστίες

Θερμές ευχαριστίες απευθύνονται σε όλους όσοι συνέβαλαν στην προετοιμασία και την υλοποίηση της έκθεσης: στην εκπρόσωπο της τσεχικής κοινότητας στη Λευκάδα, κ. Μαρούσκα Ζαπλατίλκοβα Βρεττού, στον κ. Λεωνίδα Σταρακά, στις εργαζόμενες της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Λευκάδας, καθώς και στους κ. Μανώλη Θέρμο, Φώντα Κοψιδά, Σπύρο Κοντό και στην κ. Αλίκη Λαγαδιανού.

Ευχαριστούμε επίσης τον Δήμο Λευκάδας, το Αστυνομικό Τμήμα Λευκάδας και τα τοπικά μέσα ενημέρωσης για τη συμβολή τους στην προβολή της εκδήλωσης.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνονται στους χορηγούς της εκδήλωσης:

Εξειδικευμένο Εκπαιδευτικό Κέντρο bioΝΟΗΣΗ και Οικογένεια Α. Holberton.

Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή στη Δημόσια Βιβλιοθήκη Λευκάδας έως τις 14 Οκτωβρίου 2026 και αναμένεται να αποτελέσει ένα σημαντικό πολιτιστικό γεγονός, επιβεβαιώνοντας για ακόμη μία φορά τον ρόλο των βιβλιοθηκών ως ζωντανών θεσμών πολιτισμού, εκπαίδευσης και ιστορίας.

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα – «Ο Βάτσλαβ Χάβελ στα σχολεία»

Η εκπαιδευτική διάσταση της έκθεσης συνεχίστηκε την επόμενη ημέρα με την επίσκεψη μαθητών της Β΄ τάξης του 1ου Γενικού Λυκείου Λευκάδας, τους οποίους συνόδευε η καθηγήτριά τους, κ. Όλγα Κοταρέλα.

Τους μαθητές ξενάγησε στην έκθεση η κ. Αλεξάνδρα Παλιούρα, η οποία, μέσα από επιλεγμένα έργα του Χάβελ, τους παρουσίασε τις βασικές αρχές της οπτικής ποίησης.

Η επίσκεψη ολοκληρώθηκε με μια δημιουργική δραστηριότητα, κατά την οποία οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να πειραματιστούν με τη σχέση ανάμεσα στη λέξη, την εικόνα και τον χώρο και να δημιουργήσουν τα δικά τους οπτικά ποιήματα, εμπνευσμένα από τα «Αντικώδες».

Με αυτόν τον τρόπο, η γνωριμία με το έργο του Χάβελ μετατράπηκε από μια απλή εμπειρία παρατήρησης σε μια προσωπική δημιουργική εμπειρία.

Opening of Václav Havel’s “ANTICODES” Exhibition in Lefkada

Another Stop on the Travelling Exhibition’s Journey Across Greece

The exhibition is organised to commemorate the 90th anniversary of Václav Havel’s birth. It is jointly organised by the Czech Association in Greece, the Honorary Consulate of the Czech Republic in Lefkada, and the Public Library of Lefkada, under the auspices of the Embassy of the Czech Republic in Athens.

The exhibition features twenty visual poems and an equal number of artistic compositions from Václav Havel’s Anticodes series. It offers visitors an opportunity to discover a lesser-known yet highly significant aspect of his creative personality, in which language, imagery, and political thought intertwine to form a unified artistic and humanistic vision.

The opening ceremony began with an address by the Director of the Public Library of Lefkada, Ms. Maria Roussou, who emphasised the essential role of libraries as institutions that safeguard freedom of expression and promote mutual understanding between cultures.

She also referred to the library’s collection of works by Czech authors translated into Greek, as well as its collection of Czech-language children’s books, established several years ago thanks to a donation from the Czech Association in Greece. These books are currently on display in the library.

In his address, the Ambassador of the Czech Republic to Greece, H.E. Mr. Ivo Šilhavý, focused on a lesser-known dimension of Václav Havel’s work, presented through the visual poetry exhibition Anticodes.

Drawing on his personal experience of working with Havel, the Ambassador described him as a great visionary whose education, literary achievements, and activities as a dissident contributed to his emergence as an outstanding leader. He highlighted Havel’s humility, his ability to listen to others, and his remarkable capacity to inspire those around him.

Particular attention was given to the power of language and the way Havel used words not only as carriers of meaning but also as visual elements. Through this approach, he created poems that combine typographic expression, absurdity, humour, and social criticism.

Concluding his speech, the Ambassador encouraged visitors to approach the works of Anticodes with an open mind, free imagination, and creativity.

In their addresses, the Deputy Mayor of Lefkada, Mr. Gerasimos Armatas, and Archimandrite Father Ioannikios, President of the Governing Board of the Public Library of Lefkada, reflected on the timeless value of Václav Havel’s work and the importance of cultural exchange as a means of strengthening mutual understanding and cooperation between nations.

Father Ioannikios also emphasised the openness of the Public Library of Lefkada and its willingness to host similar cultural events.

The opening programme was enriched by an engaging dialogue dedicated to the life, work, and ideas of Václav Havel.

Ms. Alexandra Palioura, Vice President of the Czech Association in Greece, and Ms. Dimitra Tzelalidou, Biology teacher at the specialised educational centre bioNOISI, presented selected excerpts from Havel’s writings, letters, and speeches.

Through these readings, they highlighted different aspects of his personality, his artistic and political journey, and his humanistic vision.

A guided tour of the exhibition followed, offering visitors an opportunity to explore the distinctive poetic language of Anticodes and the way Havel transforms words into images, using their spatial arrangement to convey meaning.

The event was moderated by the Honorary Consul of the Czech Republic in Lefkada, Ms. Romana Thermou.

The opening ceremony was also attended by Mr. Apostolis Karavias, President of the Orfeas Music and Literary Association; Ms. Vasiliki Mitsoura, President of the Philharmonic Society of Lefkada; Ms. Ioanna Filippa, President of the Intercultural Institute of Lefkada; Mr. Charalambos Kalos, former Mayor of Lefkada; Ms. Toula Sklirou; philologists Ms. Vivi Papa and Ms. Theodora Vagena; and Mr. Kostas Papoutsis from Corfu, a researcher specialising in the life and legacy of Jan Palach.

Representatives of local cultural organisations and educational institutions, members of the Czech community in Lefkada, and friends of the library were also present.

Acknowledgements

Our heartfelt thanks go to everyone who contributed to the preparation and successful organisation of the exhibition: Ms. Maruška Zaplatílková Vrettou, representative of the Czech community in Lefkada; Mr. Leonidas Starakas; the staff of the Public Library of Lefkada; Mr. Manolis Thermos; Mr. Fontas Kopsidas; Mr. Spiros Kontos; and Ms. Aliki Lagadianou.

We would also like to thank the Municipality of Lefkada, the Lefkada Police Department, and the local media for their support in promoting the event.

Special thanks are extended to the event sponsors:

Specialised Educational Centre bioNOISI and the A. Holberton Family.

The exhibition will remain open at the Public Library of Lefkada until 14 October 2026 and is expected to serve as a significant cultural event, once again highlighting the role of libraries as vibrant institutions of culture, education, and history.

Educational Programme – “Václav Havel for Schools”

The educational dimension of the exhibition continued the following day with a visit by second-year students from the 1st General Lyceum of Lefkada, accompanied by their teacher, Ms. Olga Kotarela.

The students were guided through the exhibition by Ms. Alexandra Palioura, who introduced them to the principles of visual poetry through selected works by Václav Havel.

The visit concluded with a creative workshop in which the students had the opportunity to experiment with the relationship between words, images, and space, creating their own visual poems inspired by Anticodes.

In this way, their encounter with Havel’s work evolved from an experience of observation into one of personal artistic expression and creativity.